สรุปผลการดำเนินงานวิจัยแยกตามปี
⚠️ ตัวเลขนี้คือ "จำนวนครัวเรือนที่ทีมวิจัยลงพื้นที่สำรวจครอบคลุมถึง" ไม่ใช่จำนวนคนจนที่เพิ่มขึ้น — ตัวเลขสูงขึ้นเพราะโครงการขยายพื้นที่สำรวจจากบางอำเภอ (ปี 2563) จนครอบคลุมเกือบทั้งจังหวัด (ปี 2568) ส่วนจำนวนครัวเรือนยากจนจริงของแต่ละอำเภอ ดูได้ที่แผนที่หน้าแรก — ชี้เมาส์ที่จุดแต่ละปีเพื่อดูรายละเอียด
ค้นหาและสอบทานข้อมูลครัวเรือนคนจนเป้าหมายรวม 3,700 ครัวเรือน โดยตั้งต้นจากฐานข้อมูล TPMAP ประกอบกับการชี้เป้าเพิ่มเติมโดยผู้นำชุมชนและชุมชน
เลือกพื้นที่ปฏิบัติการนวัตกรรมแก้จนที่ตำบลโพงาม อำเภอสรรคบุรี เนื่องจากมีการกระจุกตัวของคนจนมากที่สุด (459 ครัวเรือน) ใน 2 นวัตกรรม คือ การสอบทานข้อมูลแบบมีส่วนร่วมโดยนักจัดการข้อมูลชุมชน และวิสาหกิจเพื่อคนจน
อำเภอสรรคบุรีมีครัวเรือนเป้าหมายมากที่สุด 1,971 ครัวเรือน (53.27% ของทั้งจังหวัด) จึงถูกเลือกเป็นพื้นที่ปฏิบัติการนำร่อง
เข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัดชัยนาทระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) และแผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566
ครัวเรือนเป้าหมายมีทุนด้านกายภาพสูงสุด (3.10) ส่วนใหญ่มีที่อยู่อาศัยมั่นคง แต่มีทุนทางสังคมต่ำที่สุด (1.57) สะท้อนการมีส่วนร่วมในชุมชนที่ยังจำกัด
จำแนกครัวเรือนเป้าหมายเป็น 4 กลุ่มตามศักยภาพ ได้แก่ คนจนอยู่ลำบาก (31.81%) อยู่ยาก (9.24%) อยู่ได้และอยู่ดี (29% เท่ากัน) เพื่อออกแบบการช่วยเหลือให้ตรงกับแต่ละกลุ่ม
ค้นหาข้อมูลเพิ่มเติม (Add on) ครัวเรือนที่ตกสำรวจจาก TPMAP และ จปฐ. ในอำเภอสรรพยา ซึ่งเป็นพื้นที่เป้าหมายในปีที่ 2
ซ่อมแซมบ้าน 398 ครัวเรือน (โครงการบ้านพอเพียงชนบท) และส่งต่อผู้เดือดร้อน 617 ครัวเรือน เข้าสู่โครงการบูรณาการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางระดับจังหวัด
ต่อยอดนวัตกรรมปุ๋ยหมักจากมูลแพะ "ปุ๋ยแห่งการให้โอกาส" และพัฒนารูปแบบเกษตรแปลงรวมลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ที่ตำบลโพงาม
เครือข่ายนักจัดการข้อมูลชุมชน 212 คน ร่วมกับเทศบาล กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน พัฒนาเวทีความร่วมมือระดับอำเภอและตำบล
กองทุนข้าวสารตำบลโพนางดำออก จากการทอดผ้าป่าข้าวสาร มีผู้รับประโยชน์ 25 ครัวเรือน 35 คน
แผนงาน/โครงการจากงานวิจัยได้บรรจุในแผนพัฒนาจังหวัดชัยนาทระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) และแผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ 2566
พัฒนาเกณฑ์ติดตามประเมินความยากจนและระบบข้อมูลย้อนกลับ (Feedback Loop) นำร่องที่ตำบลโพงาม อำเภอสรรคบุรี
ข้อมูลครัวเรือนยากจนแบบชี้เป้าระดับจังหวัด (PPPConnext) มีความถูกต้องแม่นยำ 5,021 ครัวเรือน 19,339 คน ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมครอบคลุมทั้งจังหวัดชัยนาท
ส่งต่อความช่วยเหลือโครงการบ้านพอเพียงชนบท 320 ครัวเรือน และส่งต่อคนจนเข้าสู่บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ 3,328 คน (ผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติและได้รับสวัสดิการ 1,758 คน)
พัฒนาโมเดลแก้จนใน 3 มิติ ได้แก่ เศรษฐกิจชุมชนรายครัวเรือน อาชีพและเศรษฐกิจฐานราก และคุณภาพชีวิต โดยใช้แนวคิดโครงข่ายความปลอดภัยทางสังคม
จำแนกครัวเรือนเป้าหมาย 4 ระดับทั่วทั้งจังหวัด คือ อยู่ลำบาก 32.60% อยู่ยาก 8.73% อยู่ได้ 31.62% และอยู่ดี 27.06%
ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เท่ากับ 1.36 และผลตอบแทนทางสังคมคาดการณ์ในอนาคตระยะ 5 ปี (Ex-Ante Evaluations) เท่ากับ 1.61
องค์ประกอบสำคัญของนักจัดการข้อมูลชุมชนที่มีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ ความรู้ที่จำเป็น ทักษะที่จำเป็น และทัศนคติ/แรงบันดาลใจในการทำงาน
ชี้เป้าครัวเรือนยากจนแบบเจาะจง 1,032 ครัวเรือน เชื่อมความช่วยเหลือด้านที่อยู่อาศัย กายอุปกรณ์ 470 คน และกองทุนข้าวสาร
เกิดตลาดสมุนไพรใหม่กับมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ยกระดับข้าวพื้นถิ่นสู่ผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์
ลดการเผาตอซังข้าว ทำนาเปียกสลับแห้ง ลดสารเคมี ใช้สีย้อมจากธรรมชาติ
อบจ. สนับสนุนงบ 3.5 ล้านบาท เกิด "สรรคบุรีโมเดล" ขยายผลสู่อำเภอสรรพยา
ตัวอย่างครัวเรือนปลดหนี้นอกระบบจากโครงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าว
อำเภอสรรคบุรีและสรรพยาพ้นจน ขยายผลต่อยังอำเภอเมืองชัยนาทและหันคา
เทศบาลตำบลห้วยงูและโพงามร่วมสนับสนุนงบพัฒนาอาชีพครัวเรือนยากจน
"เข้าร่วมโครงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าว สามารถปลดหนี้นอกระบบ มีกำลังซื้อเครื่องมือผลิต และเป็นผู้รู้ด้านการปลูกข้าวที่มีผลผลิตสูง"
ข้อมูลครัวเรือนยากจนชี้เป้าระดับจังหวัด (PPPConnext) 6,256 ครัวเรือน มีคุณภาพและแม่นตรง นำไปใช้จัดทำแผนพัฒนาจังหวัด 3 แผนงาน
ซ่อมแซมบ้าน 718 ครัวเรือน (งบ 10.77 ล้านบาท), ส่งต่อบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ 2,282 คน, พัฒนาฝีมือแรงงาน 1,555 คน
โมเดล "1 อสม. 1 ครัวเรือนเป้าหมาย" ที่เทศบาลเมืองชัยนาท (18 ชุมชน พบครัวเรือนยากจน 117 ครัวเรือน) มีครัวเรือนได้รับประโยชน์ 121 ครัวเรือน
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอำเภอสรรคบุรี 9 แห่ง ติดตั้งระบบข้อมูลครัวเรือนยากจน "Chainat Poverty" สำหรับวางแผนและติดตามผล
เทศบาลเมืองชัยนาท ต้นแบบ "เมืองแห่งสุขภาวะ" ดูแลคนจนเมืองครบวงจรทั้งสุขภาพ อาชีพ รายได้ และความเป็นอยู่
ประเด็นร่วม "คนจนสูงวัย" นำไปสู่เวที Poverty Forum เพื่อพัฒนายุทธศาสตร์รองรับสังคมสูงวัยในระดับพื้นที่
คนจนเป้าหมาย 1,299 ครัวเรือน (2,585 คน) ได้รับการยกระดับด้วยองค์ความรู้/นวัตกรรม 29 ชิ้น และหลักสูตรพัฒนาอาชีพ 17 หลักสูตร
ยกระดับ อสม. เป็น "นักจัดการเชิงพื้นที่" และพัฒนาศูนย์สุขภาพชุมชนแบบบูรณาการรองรับผู้สูงวัยยากจนและครัวเรือนพึ่งพิง
ข้อมูลครัวเรือนยากจนชี้เป้าระดับจังหวัด (PPPConnext) 6,393 ครัวเรือน 21,469 คน ผ่านกระบวนการตรวจสอบรับรองข้อมูลแบบมีส่วนร่วม
ครัวเรือนเป้าหมายได้รับความช่วยเหลือรวม 7,470 ราย ครอบคลุมด้านสุขภาพ การศึกษา ความเป็นอยู่ และการเข้าถึงบริการภาครัฐ
รายได้เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 24.52 ด้วยนวัตกรรม/เทคโนโลยี 21 รายการ ครัวเรือนได้รับประโยชน์ 483 ครัวเรือน 820 คน
ภาคีความร่วมมือรูปแบบ Collaborative Governance จำนวน 69 หน่วยงาน ร่วมกำหนดเป้าหมาย วางแผน ดำเนินงาน และติดตามประเมินผลร่วมกัน
เทศบาลเมืองชัยนาท ต้นแบบผ่านแพลตฟอร์ม Chainat City Care เชื่อมข้อมูลคนจนเมืองสู่การช่วยเหลือที่รวดเร็วและตรงจุด
บรรจุ 3 แผนงานในแผนพัฒนาจังหวัดชัยนาทระยะ 5 ปี (2566-2570) พร้อมข้อเสนอนโยบายรองรับ "คนจนสูงวัย ชัยนาท"
รายได้ครัวเรือนเป้าหมายเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 24.52 เข้าถึงโอกาสในการยกระดับฐานะทางสังคม (Social Mobility)
ข้อเสนอ 4 ข้อรองรับคนจนสูงวัย ได้แก่ กำหนดเป็นกลุ่มเป้าหมายเร่งด่วน, ศูนย์สุขภาพชุมชนบูรณาการ, การเรียนรู้ตลอดชีวิต, ส่งเสริมอาชีพที่เหมาะกับผู้สูงวัย