“ชัยนาท” หรือ “ไชยสถาน” ชื่อเดิมมาแต่โบราณนานมากกว่า 500 ปี ส่วนชื่อชัยนาทที่ถูกเปลี่ยนในช่วงหลังปี พ.ศ. 2008 ให้ความหมายถึงเสียงบันลือแห่งชัยชนะ ซึ่งเป็นที่ตั้งของเมืองโบราณสำคัญทางประวัติศาสตร์หลายเมือง ไม่ว่าจะเป็นเมืองดงคอน เมืองอู่ตะเภา เมืองนครน้อย หรือเมืองชัยนาทโบราณ เป็นต้น
หลักฐานการขุดพบหรือเอกสารทางประวัติศาสตร์สูญหายบ้าง ไม่ชัดเจนบ้าง จึงไม่ได้มีการปะติดปะต่อหรือสืบค้นเรื่องราวโดยนักโบราณคดีหรือนักประวัติศาสตร์ให้เป็นเรื่องราวที่เด่นชัดนัก
ภูมิศาสตร์ชัยนาท
ปัจจุบันที่ตั้งภูมิศาสตร์ของจังหวัดอยู่ในเขตพื้นที่ราบลุ่มภาคกลางตอนบน มีแม่น้ำสายสำคัญไหลผ่าน 3 สาย คือ แม่น้ำเจ้าพระยา แม่น้ำน้อย แม่น้ำท่าจีนหรือแม่น้ำมะขามเฒ่า มีเนินเขาที่มีเรื่องเล่าและความเป็นมาเรียงรายกระจายอยู่ทั่วทั้งจังหวัด เช่น เขาธรรมามูล เขาพลอง เขาขยาย เขาท่าพระ เขาราวเทียน เขาราวเทียนทอง เป็นต้น
ป่าสงวน
เขาบางลูกอยู่ในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งจังหวัดชัยนาทมีป่าสงวนทั้งหมด 3 แห่ง ได้แก่ ป่าเขาช่องลม ป่าเขาหลัก และป่าเขาราวเทียน ที่มีความสมบูรณ์ส่วนใหญ่เป็นป่าเบญจพรรณ มีต้นไม้ขนาดเล็ก ต้นไผ่รวก ต้นไผ่ป่าขึ้นกระจายอยู่ทั่วไป มีบางส่วนที่มีสภาพเป็นป่าโปร่ง และบางพื้นที่เป็นป่าเสื่อมโทรมที่ต้องการดูแลรักษาเพื่อให้คงความอุดมสมบูรณ์ได้ต่อไป
อัตลักษณ์ของชัยนาท🐦⬛
หากพูดถึงอัตลักษณ์ของชัยนาทในมุมมองของคนภายนอกที่มองเห็นและนึกถึง หากเอ่ยถึงว่าเมืองนกนั่นคือชัยนาทที่หลายคนจินตนาการอย่างเห็นภาพ ด้วยแหล่งท่องเที่ยวที่ดึงดูดและเป็นที่รู้จักมายาวนานหลายสิบปีคือสวนนกชัยนาท
หุ่นฟางนก
ที่จังหวัดมีการจัดงานประเพณีมหกรรมหุ่นฟางนกและของดีศรีท้องถิ่นจังหวัดชัยนาท ส่งเสริมทั้งเกษตรกรและผู้ประกอบการร้านค้าผลิตภัณฑ์ชุมชน มีกิจกรรมมากมายเชิญชวนให้ผู้คนได้เดินทางมาเยือนเมืองนกแห่งนี้
หลวงปู่ศุขลือชา เขื่อนเจ้าพระยาลือชื่อ นามระบือสวนนก ส้มโอดกขาวแตงกวา