สรรพยาเป็นอำเภอจุดหมายจัดว่าที่อยู่ใกล้กรุงเทพฯ ที่สุด การเดินทางเป็นจุดแวะผ่านของเส้นทางสายเหนือ ภูมิศาสตร์ที่ตั้งใกล้แหล่งน้ำสายหลักเจ้าพระยา และยังเป็นพื้นที่ในเขตชลประทานทั้งอำเภอ มีเขื่อนเจ้าพระยาที่เป็นเขื่อนทดน้ำขนาดใหญ่แห่งแรกของประเทศไทย วิถีชาวบ้านริมเขื่อนจึงมีหลากหลายอาชีพที่เกี่ยวเนื่องกับสายน้ำตั้งแต่ทำนา การประมง และค้าขาย
เขื่อนเจ้าพระยา
ด้วยบ้านเรือนของชาวบ้านอำเภอสรรพยาส่วนมากอยู่ท้ายเขื่อน จึงมักประสบกับปัญหาน้ำท่วมในช่วงที่มีลมมรสุมหรือฤดูน้ำหลาก แม้จะเหมาะกับการเกษตรแต่ปัญหาน้ำแล้งและน้ำท่วมยังคงเป็นประเด็นที่อำเภอให้ความสำคัญเร่งแก้ไขควบคู่กับการพัฒนา
หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
อาชีพส่วนใหญ่ของคนในพื้นที่จึงเป็นเรื่องของการเกษตร ที่มุ่งเน้นการนำวิถีตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาปรับใช้ พื้นที่หลักจึงใช้ประโยชน์เพื่อการทำนา ทำสวน จะมีทำอาชีพประมง ปศุสัตว์บ้างมากน้อยลดหลั่นตามลำดับไป
ผลิตภัณฑ์จากผักตบชวา
ด้วยแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่านความรุ่งเรืองจึงสืบเนื่องมาตั้งแต่ยังอดีต ครั้งที่การคมนาคมทางน้ำยังเป็นเส้นหลัก ส่งผลให้วิถีชีวิตของชาวสรรพยาคุ้นชินกับสายน้ำ หลายอาชีพในปัจจุบันยังสืบเนื่องมาจากการแก้ปัญหาในลำน้ำ อย่างผักตบชวาที่มีมากมหาศาลขยายพันธุ์ล่องลอยไปทั่วตามสายน้ำเจ้าพระยา ชาวบ้านจึงรวมตัวกันนำผักตบชวามาสร้างอาชีพให้เกิดรายได้นอกจากการทำนาหรือทำสวน ปัจจุบันมีรวมตัวอยู่หลายกลุ่ม กลุ่มที่สร้างชื่อและเป็นที่รู้จัก เช่น วิสาหกิจชุมชนกลุ่มหัตถกรรมผักตบชวาบ้านอ้อย กลุ่มวิสาหกิจหัตกรรมศิลป์ถิ่นเจ้าพระยา เป็นต้น ผลิตภัณฑ์มีทั้งตะกร้า กระเป๋า รองเท้า และอีกมากมาย ช่องทางการตลาดออนไลน์ออฟไลน์และส่งขายทั้งในและต่างประเทศ
วิถีตาลของคนสรรพยา
และอีกอาชีพที่เก่าก่อนแต่โบราณ วิถีตาลของคนสรรพยา ตำบลโพนางดำตกที่มีต้นตาลขึ้นอยู่มากมาย การทำตาลเป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาดั้งเดิมและอาชีพเก่าแก่ที่ปัจจุบันหาคนสืบทอดได้ยาก เสี่ยงต่อการสูญหายไปในไม่ช้านี้ แต่ทางอำเภอยังมีการจัดงานเพื่อสานต่อเทศกาลกินตาลโตนด บรรจุไว้ในปฏิทินท่องเที่ยววิถีชุมชนคนสาปยาในช่วงเดือนพฤษภาคม ด้วยเป็นช่วงออกผลของต้นตาลในระหว่างเดือนเมษายน – มิถุนายนของทุกปี ผลผลิตมีทั้งแบบลอนตาลสด น้ำตาลสด น้ำตาลปึก ไปจนถึงขนมตาล และยังมีอาหารพื้นถิ่นที่แปรรูปจากตาล ไม่ว่าจะเป็นยำหัวตาล เลียงหัวตาลหรือเรียกต้มปลาร้าหัวตาล แกงคั่วหัวตาล เป็นต้น แต่การทำผลิตภัณฑ์จากต้นตาลให้เป็นของฝากของที่ระลึกยังไม่มีรูปแบบที่ได้มาตรฐานที่จะตรงตามความต้องการของตลาดได้
เขาสรรพยา
หากมองมาแต่ไกลนอกจากทิวแถวของต้นตาลเรียงราย ยังจะได้เห็นทัศนียภาพท้องทุ่งและภูเขาลูกขนาดย่อม ที่มีเรื่องราวความเป็นมาของชื่ออำเภอปรากฏอยู่ในพระราชนิพนธ์เรื่องรามเกียรติ์ ด้วยเหตุการณ์มากมายที่หนุมานได้พบเจอที่เขาสรรพยานี้ตามเนื้อเรื่อง ทำให้หนุมานโกรธจึงกลายเป็นที่มาของชื่อ “เขาสาปยา” แล้วชาวบ้านเรียกมาเป็น “เขาสรรพยา” ถึงทุกวันนี้
เล่าขานตำนานเมืองสาปยา อัฏฐมีบูชารำลึก
และด้วยหลายชุมชนในพื้นที่อำเภอสรรพยามีความเข้มแข็งในความร่วมมือร่วมใจต้องการมุ่งหมายผลักดันด้านการท่องเที่ยวต่อยอดจากสิ่งเดิมที่โดดเด่น ไม่ว่าจะเป็นวิถีชีวิต หรือสถาปัตยกรรมอย่างโรงพักเก่าสรรพยา หรือจะเป็นทัศนียภาพความสวยงาม และยังเรื่องราวในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับอัฏฐมีบูชารำลึกที่วัดสรรพยาวัฒนาราม จึงทำให้เกิดการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยรวมตัวร่วมกันอยู่หลายกลุ่ม เช่น วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวเมืองสาปยา วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวสรรพยาสุขใจ วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยววิถีใหม่ในถิ่นสรรพยา เป็นต้น การมีส่วนร่วมทั้งจากท้องถิ่นและหลายภาคส่วนส่งผลให้ชมรมฟื้นฟูตลาดเก่าสรรพยาได้รับมาตรฐานการท่องเที่ยวโดยชุมชนในระดับอาเซียน และสรรพยายังได้เข้ารับรางวัลการประกวดอีกหลายเวที ทั้งยังมีงานประจำปีมุ่งให้การท่องเที่ยวสรรพยาเป็นที่รู้จัก เช่น “เล่าขานตำนานเมืองสาปยา อัฏฐมีบูชารำลึก” งานเที่ยววิถีชุมชนคนสาปยา “ย้อนรอยโรงพักบอกรักสรรพยา” เป็นต้น โดยมีเป้าหมายให้ชาวอำเภอสรรพยามีคุณภาพชีวิตที่ดี มีพื้นที่การเกษตรที่ปลอดภัย มีศักยภาพเป็นแหล่งท่องเที่ยววิถีชุมชน และผู้คนดำรงชีวิตตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป
เขาสรรพยาบรรพต หวานเลิศล้ำ รสน้ำตาล แชมพูว่านหางจระเข้ จักสาน เปลผักตบชวา ล้ำคุณค่าหอพระไตร เขื่อนใหญ่เจ้าพระยา