นักจัดการข้อมูลชุมชน

ครัวเรือนยากจนของคนชัยนาทอยู่ในชุมชนพื้นที่นำร่องตำบลโพงาม อำเภอสรรคบุรี สิ่งที่โครงการฯ ต้องการคือความแม่นยำของข้อมูล ดังนั้น “ข้อมูลชุมชน” ไม่ว่าจะเป็นทางด้านกายภาพ สภาพแวดล้อม การประกอบอาชีพ หรือบริบทของชุมชน ตลอดจนวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ สิ่งเหล่านี้เปรียบเสมือนดั่งสารตั้งต้น ที่จะนำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ และต่อยอดไปสู่แนวทางการแก้ไขปัญหาความยากจนแบบเบ็ดเสร็จได้

บทบาทและหน้าที่ของ “นักจัดการ” จึงเริ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการทำหน้าที่ประสานงาน ลงพื้นที่สำรวจข้อมูลของครัวเรือนคนจนเป้าหมายในชุมชน วิเคราะห์ทั้งบริบทและทุนชุมชน จัดกลุ่มคนจน จัดเวทีสอบทานข้อมูล เวทีชวนคิดชวนคุย แล้วติดตามประเมินผลต่าง ๆ ไปจนถึงการคิดหากลยุทธ์ทางเลือกทางรอดเพื่อแก้จน คิดเป็นแผนแล้วนำไปสู่การปฏิบัติ สรุปถอดบทเรียนจากการลงมือทำเพื่อนำมาปรับปรุงให้ได้ตามเป้าหมายร่วมกับคนในชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง

แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ไม่ใช่ว่าใครก็ได้ที่จะเข้ามาเป็น “นักจัดการข้อมูลชุมชน” บุคคลนั้นจะต้องเป็นคนที่มีจิตอาสา พร้อมทำงานนี้ด้วยความสมัครใจ นี่คือคุณสมบัติในขั้นต้น ถ้ามีฐานะทางสังคมเป็นผู้นำกลุ่ม ผู้นำชุมชนได้ด้วยยิ่งดีจะเป็นทางการหรือไม่เป็นทางการก็ย่อมได้ จะเป็นกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อสม. หรือถ้าไม่ได้เป็นผู้นำที่มีบทบาทในชุมชนอยู่เก่าก่อน ขอแค่มีใจพร้อมจะพัฒนาตนเองและอยากอาสาพัฒนาชุมชน แม้แต่จะเป็นคนจนในกลุ่มเป้าหมายเอง ถ้ามีดังที่กล่าวครบในเบื้องต้น ก็จะผ่านคุณสมบัติประมาณหนึ่งได้เข้ามาร่วมงานสานต่อข้อมูลชุมชนไปด้วยกัน

องค์ประกอบในภาคต่อของนักจัดการที่จะคำนึงถึงเป็นพิเศษ นั่นคือเป็นผู้ที่มีอัธยาศัยดี มีความเป็นผู้นำ บุคลิกภาพน่าเชื่อถือ ทำให้คนในพื้นที่มีความเชื่อมั่นและวางใจในการจะให้ข้อมูล นอกจากนี้ยังต้องสามารถทำงานเป็นทีมร่วมกับผู้อื่นได้ ใจกว้างพร้อมที่จะรับฟังความคิดเห็นของคนอื่น ในส่วนอื่นที่ต้องมีคืออุปกรณ์ในการเก็บและบันทึกข้อมูลให้ไม่ตกหล่น เพื่อให้พร้อมที่จะนำไปประมวลผลในขั้นต่อไป

และแน่นอนที่ขาดไม่ได้เลยในการเป็น “นักจัดการข้อมูลชุมชน” ของโครงการฯ นี้ คือความรู้ ความสามารถ เทคนิควิธีการเก็บข้อมูล ตลอดจนทักษะต่าง ๆ ที่ต้องมี ซึ่งล้วนแต่เป็นเรื่องที่เรียนรู้และฝึกฝนเพิ่มเติมได้ นักจัดการทุกคนจะได้เข้าสู่กระบวนการ “การพัฒนานักจัดการข้อมูลชุมชน” เพื่อเติมเสริมทักษะที่จำเป็น ขอแค่มีใจผนวกกับคุณสมบัติตามที่กล่าว และพร้อมจะร่วมแก้ไขปัญหาความยากจนของคนสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท ให้บรรลุผลสำเร็จถึงเป้าหมายไปด้วยกัน